Zeiruaangahdah kan Hnarthi a Chuah Tawn?

Zeiruaangahdah kan Hnarthi a Chuah Tawn?

Medicalnewstoday- nih a chuah ningin hnar thi chuak kan ti mi hi sii (medicine) lei holh in kan chim ah cun epistaxis anti. Nasal hemorrhage ti zawng in an ti fawn. Hnar (nose) ah hin thisen kalnak (thihri) tampi a um I, kan theih bang kan hmai laifang ah kan hnar cu a um mi a si ruangah le thisen kalnak atam ruangah hnar hi I khawng den sualnak le thi chuak ter sual a fawi taktak mi a si.

Nova Specialty Surgery, Tardeo, Mumbai-i ENT Surgeon Dr. Ashim Desai nih cun,"Hnar thichuah hi tihnung tuk mi cu asi lem lo, sihmansehlaw, nunnak caah apoi
kho mi zong asi kho men, amahbalte cubantuk cu atam tuk lo" a ti.

Hnar thi a chuahnak aruang a phunphun achimmi hna Time of India health section i an chuahmi (langhtermi) pawl hna ka van langhter than lai.

1.    Allergic rhinitis ruangah hnar thi achuak kho. Allergy ruangah kan hnar kua chung i tissue lining a phing I cunih cun,, hnar thi a chuahter khaw. Hnap hnit liao zawngah thi tlawm palh a chuak khaw. Hibantuk ah hin cun Skin allergy test tuah ah a tha. Allergy a hung umnak a ruang kawl khawh ah a tha. Anti-Allergic sii(damdawi)doctor pawl nih a kan cawh tawn I vaccine zawng lak khawh asi.

7. Jesuh cu Pa a Si Tiah Kan Bible nih a Kan Cawnpiak

 Jesuh cu Pa a Si Tiah Kan Bible nih a Kan Cawnpiak

Pathian cu pakhat lawng a um i, Pathian cu Pa a si (Mal 2:10). Jesuh cu Pathian a si ve si ah cun, Jesuh cu Pa a si lo kho ve fawn loh. Mi cheukhat nih, Jesuh hi Pathian a si ti cu an zum ko nain, Pa a sinak balte cu an zum kho lo i, cu bantuk mi hna caah cun Jesuh hi Pa a si hrimhrim ti mi Baibal hmang in kan hung chim/hrilhfiah lai. Hi nih hin Jesuh hi Pathian a si ti cu a hung hrilhfiah ko lai. Hi  hrilhfiah nak ah hin Baible cang pa khat-hnih lawng hmanh a zaa kho in ka theih.'

1) Isaiah 9:6, “Kan caah ngakchia pakhat a chuak! Fapa pakhat pek kan si! Amah cu Khuaruahhar Fim Chimtu, A Tthawngmi Pathian, Zungzal Hmunmi Pa, Daihnak Bawi, ti a si lai.” Hikaah, kan hmuh mi cu, “Zungzal Hmunmi Pa,” a ti I, Fapa a hung chuak ding mi rak chimchungmi cu Jesuh hi a si I, cu lawng siloin Pa cu Pakhat lawng a um fawn I, curuangah Jesuh cu Pa a si I, Pathian a si (Mal 2:10; Eph 4:6).Colose 2:9 ah cun“Pathian sining cu tling khitkhet tein Khrih a minung sinak ah khan a um"a ti. Pathian a sinak nih cun Pa a sinak zong a huap chim dih I, curuangah, Jesuh ah cun Pa cu a um ti fiangte in kan hmuh khawh.

2) Baibal cang pahnih ka van tarlangh mi lawng siloin, Amah (Jesuh) hrimhrim zong nih Pa a sinak kha a kan cawn piak. Vawikhat cu Jesuh nih Pa kong a chim liao ah Pharasee mi hna nih an thawh I, “Na Pa cu khuazei ah dah a um?” tiah  an hal, Jesuh nih cun, “ Keimah zong nan ka hngal lo, ka Pa zong nanhngal fawn lo. Keimah kha ka hngal u law cu ka Pa zong cu nan hngalh ko hnga,” tiah a leh hna.” (John 8:19). Jesuh nih cun a thawhthan hna I,

6. Pathian cu Minung Jesuh ah a Hon I Cang

          Jesuh hi Pathian a si kan van ti bak hin, kan chim duh bik mi cu, Pathian cu Minung taksa pu in a ra ti hi a si. Hihi Kan Baibal nih a chim mi cu a si.

(1) “Kan biaknak phung chung I aa thupmi biathli hi zeitluk in dah a ngan ti kha ahohmanh nih an al kho lo: minung pum in a lang I ahmaan tiah Thlarau nih tehte a khan, Vancungmi zong nih an hmuh. Miphun kip sinah a kong cu chim a si, Vawlei cung khuazakip ah mi nih an zumh I vancung ah a kai.”(I Timote 3:16). Zeitin? Zeitikah khan dah hi thil hi a hung um? Jesuh Khrih ah khan a tlamtling dih cang.

(2) Vawlei hi ser a rak si hlanah bia cu a rak um cang; cu Bia cu Pathian sinah a rak um I cu Bia cu Pathian a si.”(RElchap>>>John 1:1-14). Hi Baibal bia hna nih hih Jesuh cu Pathian a sit i a hon fiah I, Pathian cu minung pum in a hung i phuang, a hon i theihter, etc…

          Pathian cu Thlarau a si khah. Thlarau lawng a si liao ah khan minung pum le thisen a nei lo I, minung nih hmuh khawh a si loh. Minung nih hmuh khawh a sinak ding ah le

5. Kan Baibal Biakam Thar Cauk nih Jesuh cu Pathian a si tiah a thanh

Kan Baibal Biakam Thar nih Jesuh cu Pathian a si tiah a thanhnak tampi chung in tlawmpal kan van langhter lai.

(a)   Lamkaltu 20:28, nih Khrihfabu cu Pathian thisen in a cawk mi a si I, cu Pathian thisen cu Jesuh thisen hi a si.

(b)   Paul nih cun Jesuh cu, “A liannganmi kan Pathian le kan Khamhtu Khrih Jesus.” a ti (Titus 2:13)

(c)    Peter nih cun Jesuh cu, “Kan Pathian le kan Khamhtu Jesuh Khrih.” a ti (II Peter 1:1).

(d)   Kan Pum cu Pathian Biakinn  a si I(I Corin 3:16-17), Khrih cu,
kan thinlung chungah khua a sa (Ephesians 3:17).

(e)    Kolose cauk nih hin Khrih Pathian sinak cu fakkhun in le uar khun in a chim.  “Pathian sining cu tling khitkhet tein Khrih a minung sinak ah khan a um"(Colose 2:9;1:19).

Hi Baibal cang nih hin, Jesuh cu Pathian a si ve tawk-tawk in a chim lo i, Pathian sinak cu a mah Khrih ah tling khitkhet tein a um a ti. Pathian Pathian ah cun Minung aa dang mi pathum a um an ti theu mi cu rak hman seh law cu, Kolose 2:9 nih hin, cu mi dang dang hna cu taksa neiin Jesuh ah hin an um dih ti in a chim hrimhrim hnga. Kan nih cu, amah ah cun nunnak tlamtling pek kan si (We are complete in Him)- (Colossians 2:10). Pathian sin in herh kan neih mi poh cu Jesuh sinah hin tlamtling te in kan hmuh dih. Biakam Thar nih Jesuh Khrih Pathian a sinak tlamtling a kan chimh mi cu kan i fiang ko lai dah tiah ruahchannak ka ngei.

4. Kan Baibal Biakam Hlun nih Jesuh cu Pathian Taktak a si tiah a Chim

Kan Baibal Biakam Hlun nih Jesuh cu Pathian Taktak a si tiah a Chim

(a)  Isaiah 9:6 hi Jesuh cu Pathian a si hrimhrim a ti tu a si: “Kan caah ngakchia pakhat a chuak! Fapa pakhat pek kan si! Amah cu kan uktu bawi a si lai. Amah cu Khuaruahhar Fim Chimtu, A Tthawngmi Pathian, Zungzal Hmunmi Pa, Deihnak Bawi, ti a si lai.”

(b)   Prophet Isaiah nih Messiah cu Immanuel tin kawh a si lai a rak ti , cu cu Pathian kan sinah a um, tinak a si (Isaiah 7:14; Matthew 1:22-23).

(c)    Isaiah nih Messiah cu David pa Jesse in a hon chuak lai ti le Jesse cu Messiah in a hon chuak mi a si kha a chim (Isaiah 11:1,10); Cun Jesuh nih kei cu David teda kha ka si a ti (Revelation 22:16). Minung sinak ah cun Jesse le David hringsor in a hon chuak mi a si I, asinain, Thlarau a sinak in cun Jesse le David hringsortu a nunnak a si ve. Hi thil  sining hi a thinlung in a theih ko na in Pharasee pawl khuaruah har ter ding in, Sam 110:1 hi Jesuh nih a chim I, David nih cun Bawipa tiin Messiah cu a auh/kawh I, zeitindah Messiah cu David fapa cu a si kahwh kun lai? tiin a hal (Matt 22:41-46)

(d)   Isaiah 35:4-6 nih hin Jesuh cu Pathian a si ti a langhter than, “Na thinphang hlah, lungthawng in um ko! Pathian cu nangmah chanh awkah a r alai, na ral khan a phu a hlam hna lai,” Mitcaw nih khua an hmuh lai I hnachet nih khua an theih lai, keibei cu an pet an lam lai I a holh kho lomi kha lunglawmnak in a au in a au lai. Thetse ram chungah khan tiva a luang lai; Hi Baibal cang hi a mah (Jesuh) le a mah aa chimnak a si (Luke 7:22) I, a riantuannak ah hi thil vial te hi a tuah dih.

(e)    Isaiah 40:3 nih cun, “Aw pakhat nih, “Bawipa caah ramcar chungah lam pakhat sial u! Kan Pathian caah thetse ram I lam cu sial u.” Tipil petu Johan nih khan Jesuh caah lam a sial I, hi rakchimchung mi hi a hon tlamtling ter (Matthew 3:3). Cu caah, Jesuh hi BAWIPA (Jehovah/Yahweh) kan Pathian cu a si.

(f) Micah 5:2 zong nih, Messiah (Jesuh) hi Pathian a sit i a fiang ter than I, “Sihmanhsehlaw Bethlehem Efrath, nangmah cu Judah ram chungah a hme bik khua hna lakah naa tel ve nain, Nangmah chungin Israel uktu a chuak lai. Amah a hram cu kan hnuleipi caan, a luan cangmi caan chungah khan a um cangmi a si.”

Hi bantukin, kan Baibal Biakam Hlun nih fiangte in a kan chimhmi cu, a ra lai ding mi Khamhtu le Messiah  cu Amah Pathian a si a ti.

3. Kan Baibal Biakam Thar nih Pathian Pakhat Lawng A Um Tiah a Kan Cawnpiak

          Nawlbia pahra chungah a hmasakbik a si mi Deuteronomy 6:4, hi Jesuh nih fak khun in (Mark 12:29-30) ah a kan cawn piak than. Cu lawng siloin kan Baible Biakam Hlun cauk nih Pathian Pakhat kong a kan cawnpiak mi hi Kan Baible Biakam Thar cauk zong nih Piangte/fiangte in vawitam pi a nawlhthan.

    "Pathian cu pakhat pei a si cu, Judah mi cu an zumhnak thawngin amah he cun a remter hna lai I Jentail mi zong cu an zumhnak thawng in a si thiamthiam ve ko lai" (Romans 3:30).

    "Pathian cu pakhat lawnglawng a sit i kha kan hngalh" (I Corinthians 8:4).

    "Sihmanhsehlaw kannih caah cun Pathian cu pakhat lawnglawng a um I amah cu kan Pa, Zeizong vialte Sertu kha a si I kannih hi amah ca I a nungmi kan si; cun bawipa cu pakhat lawnglawng a um I cucu Jesuh Krih kha asi I amah thawng cun zeizong vialte kha ser an si I amah thawng cun kannih zong hi kan nung” (I Corinthians 8:6).

    "Pathian cu pakhat lawng a si" (Galatians 3:20).

    "Pathian cu pakhat lawng a si I amah cu mi vialte pa" (Ephesians 4:6).

    "Pathian cu pakhat lawng a si" (I Timothy 2:5).

    "Pathian cu pakhat lawng a sit i nan zumh. Atha ko. khuachia zong